نرخ ران خالص (NRR) در کریکت چیست؟
نرخ ران خالص (Net Run Rate یا NRR) روشی برای رتبه‌بندی تیم‌ها در تورنمنت‌های کریکت با تعداد اوور محدود است، زمانی که تیم‌ها با امتیاز برابر به پایان می‌رسند. این معیار می‌سنجد که یک تیم در همه مسابقات رقابت، با چه سرعتی ران می‌گیرد و در مقایسه با آن چه تعداد ران از دست می‌دهد.
به زبان ساده:
NRR = (میانگین نرخ ران‌گیری تیم) - (میانگین نرخ ران‌گیری حریفان)
که در آن:
نرخ ران‌گیری = کل ران‌های کسب‌شده ÷ کل اوورهای ضربه‌زده
نرخ ران دریافتی = کل ران‌های دریافتی ÷ کل اوورهای پرتاب‌شده
این تفاوت عددی مثبت یا منفی می‌دهد که نشان می‌دهد تیم در مجموع سریع‌تر از حریفان ران می‌گیرد یا نه.
NRR چگونه کار می‌کند – فرمول پایه
برای محاسبه NRR یک تیم در یک تورنمنت:
همه ران‌هایی را که تیم در مسابقات تمام‌شده کسب کرده جمع بزنید.
همه اوورهایی را که تیم هنگام ضربه‌زدن بازی کرده جمع بزنید.
همه ران‌هایی را که تیم دریافت کرده جمع بزنید.
همه اوورهایی را که تیم پرتاب کرده جمع بزنید.
سپس این فرمول را اعمال کنید:
NRR = (کل ران‌های کسب‌شده ÷ کل اوورهای ضربه‌زده) - (کل ران‌های دریافتی ÷ کل اوورهای پرتاب‌شده)
برای مثال:
تیم A در مسابقات خود 300 ران در 50 اوور کسب می‌کند (6.00 ران در هر اوور).
این تیم 250 ران در 50 اوور دریافت می‌کند (5.00 ران در هر اوور).
نرخ ران خالص = 6.00 - 5.00 = +1.00.
NRR مثبت یعنی تیم به‌طور میانگین بیشتر از حریفان ران می‌گیرد؛ منفی یعنی حریفان بیشتر از آن تیم ران می‌گیرند.
قوانین مهمی که باید بدانید
قانون سهمیه کامل (همه بازیکنان آوت)
اگر تیمی پیش از تکمیل اوورهای تعیین‌شده‌اش آل‌اوت شود، ران‌هایش همچنان بر سهمیه کامل اوورهایی که حق ضربه‌زدن در آن‌ها را داشت تقسیم می‌شود - نه بر اوورهایی که واقعاً بازی شده‌اند.
مثال:
تیمی در مسابقه‌ای 50 اوورِی، با 150 ران در 30 اوور آل‌اوت می‌شود.
NRR از 150 ÷ 50 = 3.00 ران در هر اوور استفاده می‌کند.
این قانون مانع می‌شود تیم‌ها با زود آوت شدن، نرخ خود را به‌طور مصنوعی بالا ببرند.
مسابقات بدون نتیجه یا لغوشده
مسابقاتی که بدون نتیجه لغو می‌شوند معمولاً در NRR محاسبه نمی‌شوند.
در مسابقاتی که تعدیل Duckworth-Lewis-Stern (DLS) دارند، هنگام محاسبه نتایج از اوورها و هدف اصلاح‌شده استفاده می‌شود.
توضیح یک مسابقه نمونه
NRR یک مسابقه دو تیمی
یک بازی 20 اوورِی را تصور کنید:
تیم X: 180 ران در 20 اوور → نرخ ران‌گیری 180 ÷ 20 = 9.00
تیم Y: 170 ران در 20 اوور → نرخ ران 170 ÷ 20 = 8.50
NRR تیم X در این مسابقه:
9.00 - 8.50 = +0.50
NRR تیم Y:
8.50 - 9.00 = -0.50
توجه کنید که NRR هر مسابقه در NRR کلی تیم در تورنمنت سهم دارد.
NRR در یک لیگ یا تورنمنت
در رقابت‌هایی با چند تیم (مثلاً مرحله گروهی)، NRR بر اساس همه مسابقات انجام‌شده محاسبه می‌شود:
همه ران‌هایی را که تیم در همه مسابقات تمام‌شده کسب کرده جمع بزنید
بر کل اوورهای ضربه‌زده تقسیم کنید
همه ران‌های دریافتی در همه مسابقات را جمع بزنید
بر کل اوورهای پرتاب‌شده تقسیم کنید
نرخ ران دریافتی را از نرخ ران‌گیری کم کنید
این عدد NRR تیم در تورنمنت است که اغلب برای شکستن تساوی امتیازها به کار می‌رود.
چرا NRR اهمیت دارد
NRR معمولاً به‌عنوان معیار تعیین‌کننده در جدول‌های لیگ وقتی تیم‌ها امتیاز برابر دارند استفاده می‌شود. NRR بالاتر معمولاً یعنی تیم در طول تورنمنت در ران‌گیری نسبت به حریفانش برتری داشته است.
این موضوع می‌تواند در تورنمنت‌هایی که تفاضل گل به‌تنهایی تیم‌ها را از هم جدا نمی‌کند حیاتی باشد.
سناریوهای رایج NRR
NRR مثبت - تیم شما به‌طور میانگین سریع‌تر از حریفان ران می‌گیرد.
NRR صفر - نرخ ران‌گیری و نرخ ران دریافتی برابرند.
NRR منفی - حریفان به‌طور میانگین سریع‌تر از تیم شما ران می‌گیرند.
چرا NRR بعد از باخت می‌تواند تغییر کند
چون NRR بر پایه میانگین همه مسابقات تمام‌شده است، NRR یک تیم گاهی حتی پس از باخت بهتر یا پس از برد کمتر می‌شود، بسته به اختلاف نرخ‌های ران‌گیری.
پرسش‌های متداول
تفاوت نرخ ران و نرخ ران خالص چیست؟
نرخ ران می‌سنجد که یک تیم در یک اینینگ با چه سرعتی ران می‌گیرد.
نرخ ران خالص نرخ ران‌گیری کلی تیم را با سرعت ران‌گیری حریفان در برابر آن تیم، در طول تورنمنت مقایسه می‌کند.
آیا زودتر آل‌اوت شدن NRR را بهتر می‌کند؟
خیر. اگر تیمی آل‌اوت شود، ران‌هایش بر سهمیه کامل اوورها تقسیم می‌شود - بنابراین زود آوت شدن NRR را به‌طور مصنوعی بالا نمی‌برد.
باران یا DLS چگونه روی NRR اثر می‌گذارد؟
در مسابقاتی که باران روی آن‌ها اثر گذاشته و هدف اصلاح‌شده DLS دارند، برای محاسبه نرخ ران‌ها از اوورها و نتایج اصلاح‌شده استفاده می‌شود. اگر مسابقه‌ای بدون نتیجه لغو شود، معمولاً در NRR محاسبه نمی‌شود.
آیا نرخ ران خالص در همه لیگ‌های کریکت استفاده می‌شود؟
NRR معمولاً در لیگ‌های با اوور محدود (مانند رقابت‌های T20 یا ODI) برای تفکیک تیم‌های با امتیاز برابر به کار می‌رود، اما برخی لیگ‌ها بسته به مقررات خود ممکن است از معیارهای دیگری برای شکستن تساوی استفاده کنند.
محاسبه NRR در جدول‌های LeagueRepublic
در LeagueRepublic می‌توانید مقادیر میزبان و میهمان کل ران‌ها و کل اوورهای هر مسابقه را ثبت کنید: به صفحه اصلی مدیر > نتایج > بروید و روی آمار مسابقه کلیک کنید.
در پایین صفحه خلاصه می‌توانید این موارد را وارد کنید:
۱/ کل ران‌های کسب‌شده توسط تیم میزبان.
۲/ کل اوورها و توپ‌های ضربه‌زده توسط تیم میزبان.
۱/ کل ران‌های کسب‌شده توسط تیم میهمان.
۲/ کل اوورها و توپ‌های ضربه‌زده توسط تیم میهمان.
اگر اعداد را وارد کنید و روی به‌روزرسانی بزنید، نرخ ران میزبان و میهمان که سیستم محاسبه کرده در همین صفحه نمایش داده می‌شود.
اگر می‌خواهید نرخ ران خالص در رتبه‌بندی جدول دسته / جدول رده‌بندی لحاظ شود، به این بخش بروید:
صفحه اصلی مدیر > راه‌اندازی > جدول > رتبه‌بندی
در بخش رتبه‌بندی، جدول را ابتدا بر اساس «بیشترین امتیاز» و سپس «بالاترین نرخ ران خالص» رتبه‌بندی کنید.
در زبانه چیدمان: می‌توانید تعیین کنید ستون‌های نرخ ران کجا نمایش داده شوند و با چه متنی توصیف شوند.
برای اینکه ترتیب درست باشد، باید مطمئن شوید نرخ ران برای هر مسابقه انجام‌شده، هم برای تیم میزبان و هم برای تیم میهمان، وارد شده است.